Gesha Village Coffee Estate เมื่อ ‘Illubabor Forest’ เป็น 1 ใน 3 สายพันธุ์หลักร่วมกับ Gesha 1931 และ Gori Gesha

หากเราเอ่ยชื่อ "Gesha Village" ในแวดวงกาแฟพิเศษ ภาพที่ปรากฏในหัวของทุกคนมักจะเป็นภาพของไร่กาแฟอันเงียบสงบในหุบเขา Bench Maji ทางตะวันตกเฉียงใต้ของเอธิโอเปีย พร้อมกับภาพจำของสายพันธุ์ Geisha อันโด่งดัง ที่ให้กลิ่นอายดอกมะลิและชาเอิร์ลเกรย์ที่ค่าตัวพุ่งทะยานในลานประมูลระดับโลก ทว่า ภายใต้หมอกควันที่ปกคลุมผืนป่าดิบชื้นแห่งนี้ กลับมีความลับเชิงพันธุกรรมหนึ่งที่มักถูกคลาดเคลื่อนและตีความผิดอยู่เสมอ นั่นคือการเหมารวมว่ากาแฟทั้งหมดจากไร่แห่งนี้คือ สายพันธุ์เกชา ทั้งที่ในความเป็นจริง 1 ใน 3 ของผืนดินที่นี่ เป็นกาแฟสายพันธุ์ป่าแท้ ๆ ที่ชื่อว่า Illubabor Forest

ในโลกของกาแฟพิเศษ ชื่อของ Gesha Village และ Illubabor Forest มักถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงคู่กันเสมอ ในฐานะสัญลักษณ์ของรสชาติอันซับซ้อนและคุณค่าที่สูงลิ่ว ทว่าก่อนที่เราจะดำดิ่งลงไปสัมผัสถึงมิติเชิงลึกของป่ากาแฟแห่งนี้ การแยกแยะข้อเท็จจริงให้ถูกต้องชัดเจน คือสิ่งสำคัญที่จะช่วยลบภาพจำที่คลาดเคลื่อน และทำให้เราเข้าใจโครงสร้างที่แท้จริงของกาแฟระดับตำนานชุดนี้ได้อย่างถ่องแท้

ข้อเท็จจริงประการแรก Gesha Village ไม่ใช่ชื่อหมู่บ้านพื้นเมืองดั้งเดิมตามแผนที่โบราณ แต่เป็นชื่อของไร่กาแฟสเปเชียลตี้ขนาดใหญ่ (Gesha Village Coffee Estate) บนพื้นที่กว้างใหญ่กว่า 471 เฮกตาร์ ในเขตเบนช์ มาจิ (Bench Maji) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศเอธิโอเปีย ไร่แห่งนี้ถูกเนรมิตขึ้นจากวิสัยทัศน์ของ Adam Overton และ Rachel Samuel ผู้ที่ต้องการเจียระไนกาแฟป่าเอธิโอเปียให้ก้าวสู่ระดับสากลด้วยระบบการจัดการไร่ร่วมสมัย

ข้อเท็จจริงประการถัดมา Illubabor Forest (อิลลูบาบอร์ ฟอเรสต์) มีฐานะเป็นทั้งชื่อของผืนป่าธรรมชาติตั้งเดิมในเอธิโอเปีย และเป็นชื่อสายพันธุ์กาแฟ ที่ถูกค้นพบและคัดเลือกอย่างเป็นทางการระหว่างการสำรวจป่าดิบชื้นเมื่อปีค.ศ. 1974 โดยสถาบันวิจัยเกษตรกรรมเอธิโอเปีย (Jimma Agricultural Research Center - JARC) สายพันธุ์ป่าดั้งเดิมนี้ ไม่เพียงแต่สร้างชื่อจากเกราะป้องกันธรรมชาติที่ต้านทานโรคแอนแทรคโนสในผลกาแฟ (Coffee Berry Disease - CBD) ได้อย่างยอดเยี่ยมเท่านั้น แต่ยังพกพาโปรไฟล์รสชาติอันซับซ้อนติดตัวมาจากบรรพบุรุษต้นกาแฟป่าอีกด้วย

จุดเชื่อมโยงสำคัญที่ทำให้ทั้งสองชื่อมาบรรจบกัน คือการที่ไร่ Gesha Village ได้นำสายพันธุ์ Illubabor Forest 1974 เข้ามาปลูกเป็น 1 ใน 3 สายพันธุ์หลักของไร่ ควบคู่ไปกับสายพันธุ์ Gesha 1931 และ Gori Gesha โดยจัดสรรพื้นที่ปลูกอย่างเป็นระบบแยกตามบล็อกเฉพาะ เช่น บล็อก Gaylee หรือบล็อก Diima เพื่อควบคุมคุณภาพและดึงศักยภาพทางพันธุกรรมของสายพันธุ์นี้ออกมาให้ได้มากที่สุด

"คนส่วนใหญ่มักเดินเข้ามาหาเราเพื่อมองหา Gesha 1931 แต่เมื่อพวกเขาได้ลิ้มลอง Illubabor Forest ความคิดเดิม ๆ เกี่ยวกับกาแฟเอธิโอเปียของพวกเขาก็เปลี่ยนไปตลอดกาล" Adam Overton ผู้ร่วมก่อตั้ง Gesha Village Coffee Estate เคยพูดเอาไว้ถึงความเข้าใจผิดที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในหมู่นักดื่มกาแฟทั่วโลก

การทำความเข้าใจสายพันธุ์ Illubabor Forest ต้องเริ่มต้นจากการลบล้างความเข้าใจผิดเชิงเทคนิคเป็นลำดับแรก เพราะ Illubabor Forest ไม่ใช่ Panama Geisha และ ไม่ได้เป็นกาแฟกลายพันธุ์มาจาก Gori Gesha แต่เป็นสายพันธุ์ท้องถิ่นดั้งเดิม หรือที่เรียกในทางพฤกษศาสตร์ว่า Ethiopian Landrace (เอธิโอเปียน แลนด์เรซ) เรื่องราวของมันไม่ได้เริ่มต้นจากความอ่อนช้อยในแก้วกาแฟ แต่มันเริ่มต้นจากวิกฤตการณ์ทางธรรมชาติ ที่ต้องย้อนกลับไปในปีค.ศ. 1974 ที่คณะนักวิจัยจากสถาบันวิจัยเกษตรกรรมเอธิโอเปีย (Jimma Agricultural Research Center หรือ JARC) ได้ออกสำรวจลึกเข้าไปในป่าฝนธรรมชาติต้นกำเนิดในเขต Illubabor ภารกิจในวันนั้น ไม่ใช่การหาผลกาแฟที่หวานที่สุด แต่คือการค้นหาการรอดชีวิต ค้นหากาแฟสายพันธุ์ป่า ที่มีพันธุกรรมแข็งแกร่งพอจะต้านทานโรคแอนแทรคโนสในผลกาแฟ (Coffee Berry Disease - CBD) ซึ่งกำลังระบาดหนักและสร้างความเสียหายต่อเกษตรกรในเวลานั้น

ผลจากการคัดเลือกทางธรรมชาติในครั้งนั้น ทำให้ JARC ได้ค้นพบสายพันธุ์ป่ารหัส Illubabor Forest 1974 ซึ่งนอกจากจะพกพาเกราะป้องกันโรคตามธรรมชาติมาอย่างเต็มเปี่ยมแล้ว มันยังซ่อนโครงสร้างรสชาติอันซับซ้อนอย่างน่าอัศจรรย์เอาไว้ด้วย และนี่คือจุดที่วิสัยทัศน์ของ Adam Overton และ Rachel Samuel เข้ามาตัดสลับ พวกเขาไม่ได้มองกาแฟป่าสายพันธุ์นี้เป็นเพียงกาแฟที่มีความต้านทานโรคสำหรับงานวิจัย แต่ทั้งสองกลับมองเห็นถึงศักยภาพระดับสเปเชียลตี้ที่รอวันฉายแสง และในการวางผังไร่ Gesha Village ทั้งคู่จึงตัดสินใจนำ Illubabor Forest 1974 มาจับคู่กับสภาพภูมิประเทศ หรือทำ Terroir Matching อย่างพิถีพิถัน โดยเลือกปลูกเฉพาะในพื้นที่แปลงเฉพาะอย่างเช่น บล็อก Gaylee และ Diima ที่ระดับความสูงราว 1,900 ถึง 2,000 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ซึ่งเป็นระดับความสูงและสภาพดินที่เอื้อให้สายพันธุ์นี้ดึงศักยภาพทางพันธุกรรมออกมาได้สูงสุด

"การทำฟาร์มกาแฟในเอธิโอเปียยุคใหม่ ไม่ใช่แค่การปล่อยให้ป่าเติบโตตามบุญตามกรรม แต่คือการสร้างระบบ Estate Management ที่ใส่ใจในรายละเอียด เราต้องรู้ว่าสายพันธุ์ไหนเหมาะกับบล็อกใด และการระบุสายพันธุ์ที่ถูกต้อง คือจุดเริ่มต้นของความเคารพในตัวกาแฟ" Rachel Samuel กล่าวเสริมถึงแนวทางการจัดการไร่ ที่เน้นระบบการตรวจสอบย้อนกลับ

ในแง่ของโครงสร้างรสชาติ การเปรียบเทียบระหว่าง Gesha 1931 และ Illubabor Forest นับเป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจอย่างยิ่งสำหรับนักชิมกาแฟ ในขณะที่ Gesha 1931 โดดเด่นด้วยอโรม่าดอกไม้ขาวอันอ่อนหวาน กรดสว่างแบบผลไม้ตระกูลส้ม และบอดี้เบาบางละมุนราวกับชา Illubabor Forest กลับนำเสนอโปรไฟล์รสชาติที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง สายพันธุ์ป่านี้ให้กลิ่นอายของดอกไม้สีม่วงเข้ม ผสานกับรสสัมผัสของผลไม้ตระกูลเบอร์รีอย่างแบล็กเบอร์รีและบลูเบอร์รี แทรกด้วยความฉ่ำหวานของผลไม้เมืองร้อนอย่างลูกท้อและมะม่วง โดยมีเนื้อสัมผัสที่แน่น นุ่ม ทิ้งท้ายไว้ในลำคอยาวนาน ยิ่งเมื่อนำมาผ่านกรรมวิธีการแปรรูปนวัตกรรมใหม่ ๆ ของไร่ เช่น Natural หรือ Experimental Fermentation ศักยภาพของสายพันธุ์นี้ยิ่งถูกทวีคูณ จนสามารถทำคะแนนการประเมินทะลุระดับ 88+ ได้อย่างสม่ำเสมอ

เรื่องราวของ Illubabor Forest 1974 จาก Gesha Village ไม่ได้เป็นเพียงแค่บทเรียนเรื่องสายพันธุ์กาแฟ แต่เป็นภาพสะท้อนของการยกระดับอุตสาหกรรมกาแฟพิเศษ ที่ต้องอาศัยทั้งความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ วิสัยทัศน์ทางธุรกิจ และความซื่อสัตย์ต่อผู้บริโภค การระบุชื่อบนบรรจุภัณฑ์อย่างถูกต้องว่า "Ethiopia Gesha Village - Illubabor Forest" จึงเป็นการบันทึกความทรงจำทางชีวภาพของป่าเอธิโอเปียนั่นเอง

เครดิตภาพ : Gesha Village Coffee Estate