Kaffea-X กับโครงสร้างตลาดใหม่ของสารกาแฟ

Photo Credit : www.kaffeax.com

เมื่อการค้าแบบดิจิทัลกำลังเขย่าอำนาจการต่อรองในอุตสาหกรรมกาแฟโลก เพราะอุตสาหกรรมกาแฟอาจเป็นหนึ่งในธุรกิจการเกษตรที่มีมูลค่าสูงที่สุดของโลก แต่ในขณะเดียวกัน ก็เป็นอีกหนึ่งในตลาดที่โครงสร้างการซื้อขายยังล้าหลังที่สุด ถามว่าเพราะอะไร ถึงใช้คำนี้ ก็เพราะว่ากาแฟเป็นสินค้าเกษตรที่มีความคล้ายกับสินค้าทางวัฒนธรรม เรียกได้ว่า มันคือสิ่งเดียวกันก็ไม่ผิดนัก และกาแฟไม่ใช่สินค้าโภคภัณฑ์และหรือวัตถุดิบพื้นฐานที่จับต้องได้ ที่มีมาตรฐานเหมือนกันทั่วทั้งโลก เฉกเช่นข้าวโพดหรือถั่วเหลือง และก็ไม่ใช่สินค้าลักชัวรีที่มีสเปกตายตัวแบบโลหะมีค่าอย่างทอง

ในกาแฟหนึ่งล็อต ต่างก็มีคุณภาพแตกต่างตาม terroir ที่แปรผันตามสภาพอากาศ ขึ้นอยู่กับฝีมือเกษตรกรแต่ละสวน และเปลี่ยนไปอีกครั้งเมื่ออยู่ในมือของโรงคั่ว ซึ่งความซับซ้อนนี้ทำให้ การสร้างมาตรฐานเดียวที่ทุกฝ่ายยอมรับได้ เป็นเรื่องยากตลาดจึงเลือกใช้ความสัมพันธ์ ความเชื่อใจต่อกันแทนระบบ รวมถึงข้อมูลก็ไม่เคยถูกทำให้เป็นภาษากลางในตลาดกาแฟ เช่นคำว่าดีของผู้ปลูกไม่เท่ากับคำว่าดีของผู้นำเข้า และไม่เท่ากับคำว่าดีของโรงคั่วเช่นกัน

การไม่มีการจัดการข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทำให้การตั้งราคากลายเป็นการตีความ ที่ไม่ใช่การอิงจากข้อมูล ซึ่งคนที่ได้เปรียบที่สุดคือคนที่ถือข้อมูลมากกว่า การค้ากาแฟสาร (green coffee) จำนวนมาก จึงยังคงพึ่งพาการเจรจาแบบปิด ความสัมพันธ์ส่วนบุคคล และข้อมูลราคาที่ไม่สมมาตรระหว่างต้นน้ำและปลายน้ำ

การเปิดตัวของ Kaffea-X เมื่อต้นปี 2026 จึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มแพลตฟอร์มใหม่ให้กับวงการกาแฟเท่านั้น แต่คือการออกแบบโครงสร้างตลาดกาแฟใหม่ ในเชิงธุรกิจ นโยบาย และการค้าระหว่างประเทศ

Kaffea-X ก่อตั้งโดย Paulo Peres ผู้มีประสบการณ์ยาวนานในตลาดการเงิน และธุรกิจซื้อขายสินค้าโภคภัณฑ์ (commodities) Paulo Peres มองว่าปัญหาของกาแฟไม่ใช่คุณภาพเมล็ด แต่คือโครงสร้างตลาดที่ไม่เอื้อต่อความเป็นธรรม และด้วยประสบการณ์จากโลกการเงิน ทำให้เขาเห็นว่าตลาดที่ทำงานได้ดี คือต้องมีข้อมูล มาตรฐาน และกลไกลดความเสี่ยงอยู่ในระบบนั้น ๆ ซึ่งเป็นสิ่งที่ตลาดกาแฟยังขาดอยู่ Kaffea-X จึงถูกออกแบบด้วยมุมมองแบบ market architect มากกว่า coffee brand เพราะด้วยหลายทศวรรษที่ผ่านมา ปัญหาเชิงโครงสร้างของตลาดกาแฟสารมีลักษณะร่วมกันทั่วโลก ได้แก่ ราคาถูกกำหนดจากการต่อรอง มากกว่าข้อมูลเชิงระบบ ผู้เล่นรายเล็กเข้าถึงตลาดโลกได้ยาก ความเสี่ยงด้านเครดิตและการชำระเงินสูง และไม่มีภาษากลางในการอธิบายคุณภาพและมูลค่า ซึ่งผลลัพธ์ก็คือ อำนาจการต่อรอง กระจุกตัวอยู่ในมือของผู้เล่นบางกลุ่มเท่านั้น ในขณะที่เกษตรกรและโรงคั่วขนาดเล็ก ยังต้องแบกรับความไม่แน่นอน ซึ่ง Kaffea-X เกิดขึ้นเพื่อตั้งคำถามกับโครงสร้างเหล่านี้

Kaffea-X คือแพลตฟอร์มดิจิทัลสำหรับการซื้อขายกาแฟสารคุณภาพสูง (specialty green coffee) ที่ถุกออกแบบมาให้ทำหน้าที่คล้าย market infrastructure หรือการมีอยู่ของโครงสร้างพื้นฐานทางการตลาด มากกว่าการเป็น marketplace ทั่วไป

แพลตฟอร์ม Kaffea-X เน้น 3 เรื่องหลัก คือมาตรฐานข้อมูล (Standardization) ความโปร่งใสด้านราคา (Price Transparency) และการลดความเสี่ยงด้านการค้า (Trade Security) เป้าหมายคือการทำให้การค้ากาแฟสารมีลักษณะใกล้เคียงตลาดสินค้าโภคภัณฑ์สมัยใหม่ แต่ยังคงรองรับความซับซ้อนของกาแฟ specialty ได้

หัวใจเชิงเทคนิคของ Kaffea-X คือ KUPIC™ (Kaffea-X Universal Product Identification Code) KUPIC™ เป็นระบบจัดประเภทกาแฟสารที่กำหนดคุณลักษณะของกาแฟแต่ละล็อตในโครงสร้างข้อมูลเดียวกัน เช่น แหล่งปลูก (origin) กระบวนการ Process เกรดและขนาดเมล็ด ความชื้น และข้อมูลคุณภาพอื่น ๆ ซึ่งถ้ามองในเชิงนโยบายการตลาด สิ่งนี้คือความพยายามสร้างภาษากลางของคุณค่า (value language) เพื่อให้การตั้งราคาไม่ขึ้นกับการตีความส่วนบุคคลอีกต่อไป เพราะ Kaffea-X เปิดให้ผู้ใช้งานได้เห็นราคาเสนอซื้อและเสนอขายแบบเรียลไทม์ในระดับล็อตกาแฟ ซึ่งในระยะยาว อาจเปลี่ยนบทบาทของ trader จากผู้คุมข้อมูลไปเป็นผู้จัดการความเสี่ยงและโลจิสติกส์แทน

และอีกหนึ่งองค์ประกอบที่สำคัญคือระบบ Escrow หรือระบบการให้บุคคลที่ 3 เป็นตัวกลางสำหรับการชำระเงิน เพราะในตลาดกาแฟข้ามประเทศ ความเสี่ยงด้านเครดิตเป็นอุปสรรคหลักของผู้เล่นรายเล็ก Kaffea-X ใช้ระบบ escrow เพื่อคั่นกลางความเชื่อใจ เงินจะถูกปล่อยเมื่อเงื่อนไขการส่งมอบสำเร็จ ในเชิง policy เพื่อลดความเสี่ยงเชิงระบบ (systemic risk) เปิดตลาดให้ผู้เล่นหน้าใหม่ รวมทั้งเพิ่มการแข่งขันอย่างเป็นธรรมมากยิ่งขึ้นนั่นเอง

---

แหล่งข้อมูล

PR Newswire, Daily Coffee News, Kaffea-X 

---

เป็นนิตยสารรายสองเดือน ที่จัดพิมพ์ขึ้นเพื่อเป็นการส่งผ่านความรู้ทางด้านกาแฟ

และเสริมมุมความคิดในด้านธุรกิจกาแฟ

- - -

Facebook : Coffee Traveler

Instagram : coffeetraveler_magazine

Youtube : Coffee Traveler

Blockdit : I am Coffee Traveler / coffeetravelermag